Nauka francuskiego: JAK POWIEDZIEĆ PO FRANCUSKU BYĆ SPÓŹNIONYM?

JAK POWIEDZIEĆ PO FRANCUSKU BYĆ SPÓŹNIONYM:

 

JAK POWIEDZIEĆ PO FRANCUSKU BYĆ SPÓŹNIONYM:

Czyli:

😭 être à la bourre – być spóźnionym
😜 être en retard – być spóźnionym

A teraz ciekawostka etymologiczna:

Skąd wzięło się wyrażenie: être à la bourre – Je suis à la bourre.

Otóż wzięło się ono z gry w karty popularnej swego czasu na południu Francji: tzw borra, czy bourre.

W tej grze na samym początku każdy gracz obstawiał jednakową sumę pieniędzy. Ale w miarę, jak gra posuwała się naprzód, ci którym nie dopisywało szczęście w kartach, musieli dorzucać coraz to nowe środki. A w ten sposób coraz bardziej pogłębiał się dystans względem tych, którym dopisywało szczęście w kartach i dlatego znaleźli się na czele stawki.

Błędne koło przegranej tzw cercle vicieux….. Ten kogo wciągnie spirala długu, ten który miał coraz większy dystans – opóźnienie względem pozostałych graczy.
Et voilà.

I jeszcze kilka przykładów zastosowania tych zwrotów:

On va être à la bourre, il est presque 8 h
Spóźnimy się, już jest prawie ósma.

Je vais être à la bourre.
Spóźnię się.

Je vais être à la bourre au boulot.
W tym momencie spóźniam się do roboty.

Je vais être en retard.
Spóźnię się.

Désolée d’être en retard!
Przepraszam za spóźnienie.

Je ne veux pas être en retard.
Nie chcę się spóźnić.

On va être en retard.
Spóźnimy się.

Pozdrawiam serdecznie

Beata

Nauka francuskiego. Skąd wzięło się wyrażenie: Pas de quartier, czyli bez litości dla jeńców.

 

Pas de quartier, czyli nie ma litości na okrętach pirackich.

Na XVII wiecznych okrętach wojennych była wydzielona specjalna strefa tzw quartier de sauvete, gdzie nie prowadzono walk. Tylko opatrywano w niej rannych. Ta strefa bezpieczeństwa, ustalona prawem morskim obowiązywała na wszystkich okrętach wojennych. Z wyjątkiem statków pirackich.

Kiedy piraci wdzierali się na pokład zaatakowanego przez siebie okrętu (tzw abordage), wiadomo było, że nie uszanują owej strefy. Tzw pas de quartier.

Co w praktyce oznaczało, że nie brali jeńców. Nie oszczędzili niczyjego życia. No chyba, że w grę wchodził brzęczący dukatami – okup.

Dalej to wyraźnie przeniosło się z morza na stały ląd, na pola bitewne.

Do dziś funkcjonuje w języku wojskowym. Możecie usłyszeć je, jeżeli posłuchacie ekspertów wojskowych, albo dziennikarzy czy  reporterów wojennych relacjonujących wydarzenia z niespokojnych regionów świata, w których życie ludzkie ma niewielką wartość. Czyli tam, gdzie nadal  nie ma litości dla jeńców.

 

Miłej nauki.

Pozdrawiam serdecznie

Beata

Nauka francuskiego: Skąd wzięło się wyrażenie słono płacić: une addition salée.

W dzisiejszej lekcji francuskiego mam dla Was porcję słówek o łapaniu okazji, robieniu interesów, czyli generalnie o zakupach, kupowaniu taniej i wyprzedażach. A przy okazji krótkie wyjaśnienie skąd wzięło się wyrażenie:

Słono za coś płacić: une addition salée.

Otóż to wyrażenie pojawiło się w XVII wieku. Wywodzi się od jednego z głównych podatków pobieranych w owych czasach – jak sama nazwa wskazuje – podatku od soli. 

Sól, handel solą stanowił wówczas monopol królewski. Handel solą kontrolował król. Może nie osobiście. Miał od tego ludzi. Ale żeby kupić sól trzeba było udać się do specajlnych magazynów – spichrzów solnych – tzw greniers à sel.

A tam, żeby jeszcze bardziej „wyżyłować” ceny – sól sprzedawano w ograniczonych ilościach. Podaż rodzi popyt. A mówimy przecież o czasach, w których nie było lodówek. W ogóle.

Bo kilka wieków temu w czasach kiedy jeszcze nie było lodówek, sól była produktem pierwszej potrzeby. Służyła do konserwowania i dłuższego przechowania mięsa.

Jeżeli dzisiaj kupujemy ją za bezcen i tak beztrosko nadużywamy (często nieświadomie, bo nafaszerowane są nią liczne produkty przemysłowe). Ze szkodą dla naszego zdrowia. Polecam wpis

W owych czasach sól po prostu była nieodzowna, by móc dłużej przechować mięso. Czyli de facto, by nie jeść zepsutych, przeterminowanych produktów.

Stąd ten łapczywy podatek od soli odcisnął trwałe piętno na społeczeństwie.

Przecież wiadomo, że ten, kto ma monopol na cokolwiek, nie musi dwoić się i troić, by to sprzedawać. Nie musi dorzucać bonów zniżkowych. Może obejść się bez odrobiny marketingu. I tak cały dochód trafia bezpośrednio do jego kieszeni. Bo podaż rodzi popyt.

Czy się to komuś podoba, czy nie. A podatek od soli, generalnie prócz tych nielicznych, którzy cokolwiek na nim zyskiwali, nikomu się nie podobał.

Do tego stopnia odcisnął swoje piętno na francuskim społeczeństwie (ale i nie tylko francuskim, bo i u nas przecież funkcjonuje to wyrażenie), że mimo zniesienia podatku od soli w 1790 roku, powiedzenie słono płacić – une addition salée – dosłownie słona faktura – pozostało do dziś.

NAUKA FRANCUSKIEGO Skąd wzięło się wyrażenie słono płacić: une addition salée.

Nauka francuskiego:

A teraz już obiecana porcja słówek związanych z kupowaniem.

acheter – kupować

faire des achats – robić zakupy

faire des courses – robić zakupy

faire du lêche vitrines – oglądać witryny sklepowe

acheter malin – kupować sprytnie

acheter moins cher – kupować taniej

depenser de l’argent – wydawać pieniądze

gagner de l’argent – zarabiać pieniądze

les soldes – wyprzedaże

un coupon de réduction – bon zniżkowy

une expression – wyrażenie

une addition salée – słono płacić, a właściwie w dosłownym tłumaczeniu: spory rachunek do zapłacenia

l’addition, svp (s’il vous-plaît) –  poproszę o rachunek

un magasin – sklep

un restaurant – restauracja

Miłej nauki francuskiego.

Pozdrawiam serdecznie

Beata

 

Nauka francuskiego. Kuchnia francuska i pyry.

Pyry. Bo Francuzi długo się na nie dąsali.

Uprawa ziemniaka we Francji upowszechniła się dopiero pod koniec XVIII wieku. A to za sprawą determinacji przewnego przemyślnego aptekarza Antoina Augusta Parmentier.

Nawet jeżeli ziemniak został przywieziony do Europy już w XVI wieku przez hiszpańskich konkwistadorów. Dla Francuzów jeszcze całe 2 wieki później pyry były dobre jedynie dla tego, by karmić nimi świnie. Chodziły, czy nawet umyślnie rozsyłano słuchy, że ziemniaki przenosiły trąd… i wpędzały w inne choróbska.

A tymczasem ziemniak zdążył już zrobić całkiem imponującą karierę w Prusach. Bo Niemcy pragmatycznie odkryli i docenili potencjał ziemniaka.

I to właśnie z Prus ziemniak trafił do Francji. Wspomniany pan Parmentier, przemyślny aptekarz najpier trafił do Prus jako jeniec wojenny w czasach wojny 7 letniej. A że w owych czasach francuskim jeńcom na pruskim garnuszku codziennie serwowano zupę, czy papkę z ziemniaków. Pożywną, sycącą i podtrzymującą na siłach.

I tak pan Parmentier po powrocie do Francji chciał przekonać do pospolitej pyry Francuzów. Którzy od kilku wieków mieli do niej jeżeli nie nieufny, to przynajmniej lekceważący stosunek.

Parmentier dostrzegł w ziemniaku idealne rozwiązanie problemu głodu, który w owej epoce często dotykał Francję. Bo wystarczyły niedogodne warunki klimatyczne, nieudane zbiory, by francuskie społeczeństwo cierpiało głód.

Parmentier udało się przekonac do sprawy ZIEMNIAKA króla Ludwika XVI. To ten sam Ludwik, który nieco później stracił swoją głowę pod nożem gilotyny. Ludwik XVI przekazał panu Parmentier 2 ha ziemi w podparyskim Neuilly-sur-Seine dla rozpropagowania sprawy ziemniaka (dzisiaj stacja metra Les Sablons i teren ogrodu tzw Jardin d’ Acclimatation). Był to kawałek ziemi uważany, czy zaklasyfikowany jako nienadający się pod uprawę. Ale ziemniak się na tej jałowej glebie przyjął.

Tylko teraz jak przekonać nieufnych wobec ziemniaka Francuzów?

Legenda głosi, że aby przyciągnąć i przekonać Francuzów do sprawy ZIEMNIAKA, plantację w Les Sablons pilnie strzeżono przez cały dzień. Co przemieniło pospolitego ziemniaka w nęcący obiek pożądania. I przede wszystkim zachęcało okolicznych mieszkańców na wybranie się na kartoflaną pachtę, po zapadnięciu zmroku. Kiedy kartoflaną plantację zostawiano bez ochrony.  I tak okoliczni mieszkańcy nocami, cichaczem podkradali się i podpędzali pyry. A potem cichaczem wcinali je w domu. I tak powoli przekonywali się do pyr.

Kuchnia francuska. Dania na bazie ziemniaka.

Dzisiaj w kuchni francuskiej mamy kilka sztandardowych dań regionalnych na bazie ziemniaka.

Ziemniak zapiekany w połączeniu z rozropionym serem, mlekiem, śmietaną, albo sosem beszamel. Tradycyjne, raczej regionalne dania takie, jak: Tartiflette, raclette, gratin dauphinois. Typowe dla regionów alpejskich.

 

No i tradycyjnie mam dla Was porcję słówek związanych z ziemniakiem. Plus wyrażenie avoir la patate. 

Patate, czyli pyra, ziemniak w języku potocznym (tzw argot). Avoir la patate – czyli być w formie, mieć sporo energii, tryskać energią.  Tutaj pyrę użytą w tym wyrażeniu można powiązać z głową. Mieć ziemniaka, czyli mieć głowę na swoim miejscu, a w wolnym przedłużeniu czy skojarzeniu tryskać formą. 

Zapraszam do facebookowej grupy: Uczę się francuskiego. Po prostu kliknijcie w zdjęcie. 

Enregistrer

 

Nauka francuskiego. Słownictwo związane z kuchnią francuską. AVOIR LA PATATE

Nauka francuskiego. Słownictwo związane z kuchnią francuską.

une pomme de terre – ziemniak
une patate – ziemniak w języku potocznym
en argot- język potoczny, gwara
avoir la patate – być w formie, tryskać formą
avoir la pêche – podobnie być w formie, tryskać formą
un gratin dauphinois – zapiekanka ziemniaczana
une tartiflette – ziemniaki zapiekane z serem reblochon
une raclette – ziemniaki maczane w roztopionym serze
la cuisine francaise – kuchnia francuska
le plat du jour – w restauracjach, w karcie dań – danie polecane danego dnia
la plat de resistance – danie główne
un plat cuisiné – danie gotowe
être rassassié – być najedzonym
la soupe – zupa
manger – czasownik jeść
déjeuner – jeść obiad
dînner – jeść kolację
avoir faim – być głodnym
bon appetit – smacznego

Miłej nauki francuskiego

Pozdrawiam serdecznie

Beata

Wieś w samym środku miasta, czyli zdjęcia z Jardin d’Acclimataion- dawna ferma kartoflana pana Parmentier w Neuilly-sur-Seine, metro Les Sablons.

 

 

 

Enregistrer

Enregistrer

Dlaczego Francuzi mówią: jeszcze nie wyszliśmy z tej gospody….

Z tej gospody nie ujdziesz z życiem.

Wyobraźcie sobie tylko, początek XIX wieku, mroczny, trudno dostępny kawałek górskiej drogi, gdzieś na samym krańcu regionu Francji, który nazywa się Ardèche. Stała tam przytulna gospoda. A w niej żył i gospodarzył poczciwy oberżysta z żoną. Oboje słynęli na całą okolicę z nieskazitelnej uczciwości i nieskalanej gościnności w tych trudnych czasach.

I tak gospodarzyli sobie w tej zapomnianej gospodzie na samym końcu zapomnianej górskiej drożynki, aż… Aż cień podejrzenia padł na oberżystę. Bo jakoś tak dziwinie działo się, że zajeżdżający tu turyści, nigdy nie wracali …. Przepadali jak kamień w wodę. Zatrzymywali się na nocleg w rzeczonej gospodzie …. pod diabłem i wszelki ślad po nich ginął.

 

Afera kryminalna, która wstrząsnęła Francją.

Tajemnica została rozwiązana po prawie 20 latach … uprawiania niecnego procederu przez oberżystę z małżonką. Ci z otwartymi ramionami przyjmowali u siebie przejeżdżających tamtędy podróżnych. Po to, by ubić ich w czasie snu, przywłaszczając sobie cały ich dobytek (ten, który zabrali ze sobą w podróż). Fatalną podróż bez drogi powrotnej.

Ta afera kryminalna wstrząsnęła całą Francją. Na cztery strony kraju rozgłaszali ją obwoźni trubadurzy. Aż ukuło się z tego, popularne do dziś, powiedzenie:

Jeszcze nie wyszliśmy z gospody….

Bo nigdy nie wiadomo, kim okaże się oberżysta. Przyzwoitym człowiekiem, czy bezwzględnym mordercą w przebraniu przyjaznego barmana.

On n’est pas sortie de l’auberge. Jeszcze nie wyszliśmy z gospody …

Co  oznacza, sytuację z której trudno będzie znaleźć bezbolesne rozwiązanie.

Miłego uczenia się słówek.

A przy okazji zapraszam Was na mojego Instagrama z migawkami z Paryża.

Pozdrawiam serdecznie

Beata

Enregistrer

Dlaczego po francusku égérié oznacza muzę?

Słowo égérie oznacza: być źródłem inspiracji, szczególnie w dziedzinie mody.

Wywodzi się ze starożytnego Rzymu i jego mitologii. Było to imię nimfy, czyli w sumie takiego pomniejszego w hierarchi – bóstwa, która żyła w lasach i służyła swoją radą tym, którzy zwrócili się do niej z prośbą o pomoc.

Wśród tych, którzy szukali rady u nimfy Egerii był sam król Rzymu Numa Pompiliusz. Który zakochał się w niej bez pamięci i ożenił się z nią.

W ten sposób nimfa Egeria stała się żoną zwykłego śmiertelnika, co prawda samego króla Rzymu, ale postaci, którą w pewnym momencie dotknęło nieuniknione, czyli śmierć.

I tak zmarł król Numa Pompiliusz (który według legendy żył między: ur. 753 p.n.e., zm. 673 p.n.e.).

Po jego śmierci nimfa Egeria – niepocieszona pogrążyła się w smutku. Żeby ukoić ból Egerii – bogini Diana przemieniła ją z tryskające źródełko na wzór źródła inspiracji, które stanowiła dla swojego męża – legendarnego króla Rzymu – Pompiliusza.

Porcja słówek w odniesieniu do tej historii:

égérie – muza, twarz marki

tomber amoureux de – zakochać się

il tomba amoureux d’elle – on zakochał się w niej

à sa mort – w dniu jego śmierci

à la mort du souverain – w dniu śmierci władcy

inconsolable – niepocieszony

sombrer dans le chagrin – pogrążyć się w smutku

pour calmer sa peine – żeby ukoić jej ból

la source d’inspiration – źródło inspiracji

Określenie égérie – zostało spopularyzowane w XIX wieku przez francuskiego pisarza Honoriusza Balzaka, który używał go, określając postacie, które doradzały, czy służyły radą innym, albo wpływały na nich w jakiś sposób.

Współcześnie określenie égérie stosowane w marketingu, oznaczające osobę, która w świadomości społecznej reprezentuje daną markę – czyli twarz marki modowej, czy perfumów.

Przykłady zastosowań.

Parfums DIOR: Top 10 des égéries féminines de la marque.

Perfumy Dior, 10 top kobiecych twarzy tej marki.

Les égéries Dior ont marqué l’histoire de la parfumerie, et sont devenues des visages incontournables dans l’univers du luxe. 

Modelki marki Dior naznaczyły historię perfum i stały się nierozłącznie powiązane ze światem luksusu.

représenter la marque – reprezentować markę

elle sera l’égérie de la collection printemps-été – ona będzie twarzą – kolekcji wiosna – lato

Après M.I.A., designer d’une collection capsule pour la marque Versus de Versace,
au tour de Lady Gaga de représenter la marque, dont elle sera l’égérie de la collection printemps-été 2014.

Teraz Lady Gaga będzie nową twarzą tej marki.

Sa mère était l’égérie d’une marque de parfum, mais ils l’ont virée quand elle est devenue vieille.
Jej matka była modelką dla firmy perfumeryjnej… ale stała się stara i wyrzucili ją.

Il pourrait être la prochaine égérie des caleçons chez Calvin Klein. Mógłby pozować w majtach Calvina Kleina.

A ja pozdrawiam serdecznie

Beata