Branle - bas de combat - poruszenie, stan gotowości

Branle – bas de combat – francuskie wyrażenie, które oznacza: poruszenie, stan gotowości, raban, zamieszanie.

Wyrażenie to wywodzi się jeszcze z XVII wieku i tu taki smaczek: z życia ówczesnych marynarzy i korsarzy.
A weszło do języka potocznego w XIX wieku.

Branle – oznaczało hamak (le hamac), czyli kołyszące się łóżko.

Rozwiązanie jak najbardziej ergonomiczne i praktyczne, najlepiej sprawdzające się właśnie w warunkach ograniczonej przestrzeni (taki hamak łatwo było zwinąć i zrobić miejsce na pokładzie). A z drugiej strony rozwiązanie jakby współgrające z rytmem kołyszących i pewnie usypiających w ten sposób do snu fal morskich.

No i te hamaki (czyli ówcześnie „branle”) były porozwieszane tu i ówdzie po całym statku, również na głównym pokładzie (le pont du bateau).

Kiedy statek został zaatakowany, marynarze musieli szybko pozdejmować wszystkie hamaki, porozwieszane tu i ówdzie, odczepić je, zdjąć (mettre à bas) i przede wszystkim zwolnić miejsce dla armat, które wkraczały w tym momencie do akcji i na pokład statku, by jak najdobitniej odpowiedzieć wrogowi.

Czyli francuskie wyrażenie: zamieszanie, poruszenie, stan gotowości oznacza w dosłownym tłumaczeniu ściąganie hamaków. Taki w pewnym sensie okrzyk wojenny i wezwanie do ogólnej mobilizacji:

branle – hamak (dawniej)
bas – na dół. 

I tutaj słówko branle i cała rodzina słówek:

branle – chwianie, kołysanie
branlant – chwiejny, niestabilny, chybotliwy,

przez analogię:

branler – masturbować, trząść się, walić konia

branleur – ktoś, kto nic nie robi, czy jak to wyjaśnia francuska definicja tego słowa: personne qui emploie une partie significative de son temps à ne rien faire d’utile. Osoba, która spędza większość swojego czasu nie robiąc nic użytecznego.

Mais quel branleur celui-là ! – jak leń

I w tym kontekście: branle – bas de combat oznacza:

1. Préparatifs de combat à bord d’un vaisseau. Przygotowania do walki na pokładzie statku.

Np : Lorsque le capitaine du navire sonna le branle-bas, les hommes se réunirent tous sur le pont.
Kiedy kapitan zarządził mobilzację (tu le branle – bas), wszyscy zgromadzili się na pokładzie.

Branle- bas de combat! – Obsadzić wszystkie stanowiska! Sygnał na stanowiska. Wszyscy na stanowiska alarmowe!

2. W znaczeniu przenośnym (sens figuré) – grande agitation – poruszenie

Słownictwo związane z morzem i korsarzami.

branle-bas de combat – poruszenie
le hamac – hamak
les matelos – marynarze
mettre à bas – zdjąć
le pont du bateau – pokład statku
la marine – marynarka
un canon – działo
le navire – statek
le bateau – statek
riposter – odpowiedzieć, ripostować

Miłej nauki francuskiego.

Pozdrawiam serdecznie

Beata

Branle - bas de combat - poruszenie, stan gotowości

Zapisz się na Newsletter o Paryżu i nauce francuskiego

Close