Francuskie wyrażenia z podtekstem kulinarnym

które nie do końca znaczą to, co dosłownie znaczą. 

Czyli kilka fajnych francuskich wyrażeń na tematy pozornie kulinarne, które wprowadzą do Twojego języka sporo smakowitego słownictwa związanego z jedzeniem, ale które niekoniecznie dotyczą kulinariów.

Bowiem wychodząc z kulinariów, przeszły do języka potocznego i znaczą coś zupełnie innego niż wynikałoby z ich bezpośredniego tłumaczenia.

Ale które pozwolą Ci wzbogacić Twój francuski, twoje słownictwo w takie kulinarne smaczki.

 

mieć jeszcze wiele do zrobienia

avoir du pain sur la planche 

mieć chleb na płycie

w dosłownym tłumaczeniu - mieć chleb na płycie - idąc tokiem tej analogii kulinarnej - mieć chleb, albo ciasto na chleb czekające na rozwalkowanie, ugniecenie, wyrobienie, wypieczenie. Jednym słowem mieć dużo rzeczy do zrobienia, czy mieć sporo pracy.
⠀⠀

Jak w poniższych przykładach:
Je tiens à dire que nous avons du pain sur la planche. 

Chciałem powiedzieć, że mamy sporo do zrobienia. ⠀⠀

Nous avons du pain sur la planche, mais je suis extrêmement satisfait des progrès réalisés à ce jour.

Mamy sporo rzeczy do zrobienia, ale jestem ogromnie zadowolony z postępów, których juz dokonaliśmy. 

I nie wiadomo, cieszyć się, czy płakać - mieć pracę, czy być przywalonym robotą - bo punkt widzenia, zależy od punktu siedzenia. Początkujący freelancer cieszy się, kiedy spływają do niego nowe zlecenia. ⠀⠀

Bardziej doświadczony freelancer wie, że musi umieć strategicznie wybrać, by nie zagrzebać się w robocie głupiego:

J'ai l'impression que j'aurai du pain sur la planche jusqu'à la fin de ma vie.

Mam wrażenie, że będę miał ogrom pracy do końca życia. ⠀⠀

Nous nous attendons à avoir du pain sur la planche.

Przewidujemy, że będziemy zajęci. ⠀⠀

Nous avons certainement du pain sur la planche, et nous sommes déterminés à ne pas démordre.

Czeka nas jeszcze sporo rzeczy do zrobienia, ale jesteśmy zdeterminowani nie podać się. ⠀⠀

Il nous reste bien entendu encore du pain sur la planche.

Zostało nam jeszcze sporo do zrobienia.

Tu vas avoir du pain sur la planche.

Będziesz mieć dużo pracy.

FRANCUSKI OD KUCHNI

Przy okazji chciałam napisać Ci, że przygotowuję kurs języka francuskiego: Francuski od kuchni, z powtórką podstaw gramatyki, poprzez przykłady oparte na takich smaczkach kulinarnych plus wideo z głosem francuskiego lektora.

Również już wkrótce ujrzy światło dzienne mój KURS RODZAJNIKOWY w formie wideo na temat francuskich rodzajników (z francuskim lektorem w tle).

Jeżeli jesteś zainteresowany tym tematem i chcesz być na bieżąco z etymologicznymi smaczkami języka francuskiego zapraszam do zapisania się na mój francuski newsletter. 

.

aux petits oginons

czyli dopieszczać kogoś, jak starannie przygotowywane danie, które by sobie nim, albo komuś dogodzić gotujemy na małym ogniu, z małymi cebulkami....

aż ślinka mi na nie pociekła.

aux petits oginons - avec beaucoup de soins et/ou d'attention.

poświęcając temu dużo troski i uwagi:

préparer un plat aux petits oignons - starannie przygotować danie

cette pâtisserie a été préparée aux petits oignons - ten przysmak został przygotowany bardzo starannie.

Pozostając na kulinarnym poletku

W przykładach

Dans la maison, il était traité aux petits oignons et ne manquait jamais de rien.

W domu bardzo o niego dbano i niczego mu nie brakowało.

Ils aiment être traités aux petits oignons, alors des aliments gastronomiques, des traitements au spa, ou du champagne sont toutes d'excellentes idées.

Oni lubią być rozpieszczani, kuchnia gastronomiczna, spa, szampan - w tym temacie to są znakomite idee.

Ils veillent constamment à ce que les contrevenants soient traités aux petits oignons, sans se préoccuper du sort des familles des victimes.

Oni chcą troszczyć się o przestępców, nie myśląc o rodzinach ofiar.

Les gastronomes seront soignés aux petits oignons dans l'un des nombreux restaurants étoilés.

Miłośnicy dobrej kuchni zostana godnie ugoszczeni w jednej z licznych restauracji gastronomicznych. (tekst z przewodnika turysytcznego)

Lorsque votre animal viendra se faire photographier, il sera traité aux petits oignons.

Kiedy przyjdziesz ze swoim pupilkiem na sesję zdjęciową, starannie się nim zajmiemy. Z reklamy firmy fotograficznej.

C'est du gâteau 

Takie sympatyczne wyrażenie kulinarne, czy raczej francuskie wyrażenie z podtekstem kulinarnym, w zasadzie nie mające wiele wspólnego z kulinariami. Tylko odnoszące się do życia codziennego i jego spraw.
⠀⠀
Ale tutaj wskazujące na sprawy, które nie powinny sprawić większego problemu, a wręcz przeciwnie, które można by porównać do tytułowego ciasta, czyli w niezobowiązującym tłumaczeniu na nasze: bułka z masłem, kaszka na mleku, pestka, picuś.... i nawiązujące do czegoś, co prawdopodobonie tak nam się spodoba, że poprosimy o dokładkę.

C'est du gâteau w przykładach.

C'est du gâteau. 

Bułka z masłem.

Le premier rencart c'est du gâteau.

Pierwsza randka to pikuś. - oczywiście - zależy dla kogo - bo niejeden jest zlany potem, na równi z byciem zalanym wodą kolońską...

Acheter un bateau, c'est du gâteau pour moi.

Kupić łódź to dla mnie kaszka z mlekiem.

Après ce qu'on a vécu aujourd'hui, c'est du gâteau.

Po tym, co przeżyliśmy dzisiaj, to bułka z masłem.

Mais d'après ce qu'on me dit, comparé aux tranchées, l'entraînement c'était du gâteau.

Jeżeli wierzyć temu, co mówią, w porównaniu z okopami, trening to bułka z masłem.

C'est du gâteau.

Zwróć uwagę na użycie tutej rodzajnika cząstkowego - du, często stosowanego właśnie w odniesieniu do jedzenia i picia,

z użyciem czasowników: boire - pić i manger - jeść,

jeść ciasto - manger du gâteau,

pić wodę - boire de l'eau,

Casser du sucre sur le dos de quelqu'un

I inne malownicze francuskie wyrażenie z podtekstem kulinarnym, które podobnie nie dotyczy kulinariów, tylko obgadywania innych za plecami

- tłuc cukier na czyjś plecach

- rozpowiadać plotki i niestworzone historie

casser du sucre sur le dos de quelqu'un - dire des ragots  - tu podobnie jak "c’est du gâteau" z użyciem rodzajnika cząstkowego du.

kosztować majatek

ça coûte bonbon

Nawet jeżeli dosłownie przetłumaczylibyśmy to jako:

To kosztuje cukierka - ça coûte bonbon

Ale w przeciwieństwie do tego, co można by wywnioskować z dosłownego tłumaczenia -
ça coûte bonbon - kosztować cukierka nie oznacza, że wystarczy na to jakaś drobna suma pieniędzy,

ale wręcz przeciwnie. to jest coś, co swoje kosztuje, całkiem spore pieniądze.

A już na pewno na nie starczy na to drobne kieszonkowe, za które jako dzieci chętnie kupowaliśmy sobie cukierki - ton argent de poche ne suffira pas.

Przyjrzyjmy się temu na przykładach:
Ça m'a coûté bonbon mais ça valait le coup d'autant que j'ai trouvé une chose exceptionnelle.

 Wydałem majątek, ale to było warte swojej ceny, bo znalazłem coś absolutnie fantastycznego.

Ça m'a coûté bonbon.

 To mnie ogromnie dużo kosztowało.

Ça va te coûter bonbon.

 To będzie Cię kosztować.

cracher dans la soupe

No bo oczywiście każdy wie, że zdenerwowany kelner to robi, a przynajmniej może łatwo to zrobić - napluć klientowi do zupy, dlatego lepiej nie denerwować kelnera.

 

cracher dans la soupe

I ta smakowita perspektywa w wielu przypadkach pomaga zachować dyplomatyczną kurtuazję w restauracji, mimo niekończącego się czekania, właśnie pod groźbą otrzymania zupy, do której napluto...

Ale z kolei jakże czasami ciężko samemu powstrzymać się przed psioczeniem na pracę, dzięki której mamy pełny żołądek (mając może równolegle skołatane nerwy - ale to pewnie kwestia priorytetów).

I to właśnie do tej drugiej sytuacji odnosi się to obrazowe wyrażenie: pluć do zupy, w rozumieniu: krytykować, skarżyć się, narzekać, psioczyć na swoją pracę, dzięki której bądź co bądź mamy pełny żołądek, czy po prostu pełen talerz (w tej sytuacji talerz zupy).

Ale plując do niego możemy ja zepsuć, a już na pewno nie okazujemy (i nie pielęgnujemy w sobie) wystarczającej wdzięczności względem życia i tego, co nam daje:

On ne crache pas dans la soupe.

Nie pluje się w talerz, z którego się je.

Maintenant, tu vas cracher dans la soupe?

A teraz zamierzasz ugryźć rękę, która cię karmi?

Je pense qu' il ne faut pas cracher dans la soupe.

Uważam, że nie powinno się gryźć ręki, która cię karmi - w podtekście: krytykować swojej pracy.

Rassurez-vous, ce n'est pas aujourd'hui que je vais cracher dans la soupe!

Możecie być pewni, nie będę krytykować swojego pracodawcy.

O autorze

Jestem blogerką, emigrantką, poczwórną mamą. Kobietą, która nie jednego w życiu doświadczyła, z niejednego pieca jadła chleb.

Od prawie 20 lat mieszkam na emigracji we Francji, w Paryżu.

Uważam, że emigracja to dobra szkoła życia i wymagająca, choć bardzo skuteczna lekcja pokory. Ale też wewnętrznej siły i zdrowego dystansu do samego siebie i momentami wystawiającej nas na próby codzienności.

Zapisz się na Newsletter o Paryżu i nauce francuskiego