KURS FRANCUSKIE RODZAJNIKI Kiedy opuszczamy rodzajnik w języku francuskim?

KURS FRANCUSKIE RODZAJNIKI. KIEDY OPUSZCZAMY RODZAJNIK

Kiedy opuszczamy rodzajnik w języku francuskim?

1. Kiedy rzeczownik pełni funkcję przydawki przyimkowej.

 

I tak: przed przydawką przyimkową, która oznacza cechę występuje tylko przyimek de:

 

une robe de prix  – kosztowna sukienka

un homme de valeur  – porządny człowiek

une maison d’habitation  – dom mieszkalny 

un gant de velour   – welurowa rękawiczka

un coin de rue – róg uliczny

un cheval de bois   – konik drewniany

le charbon de bois   – węgiel drzewny

une table de cuisine  – stół kuchenny

une statue de marbre    – statua z marmuru 

 

Dla porównania rodzajnik występuje przed przydawką dopełniaczową, którą najczęściej oznacza przynależność:

 

le cahier de l’élève  – zeszyt tego ucznia  

le retour des pêcheurs   – powrót tych rybaków (de + les pêcheurs = des pêcheurs)

la fin du mois   – koniec tego miesiąca (de + le mois = du mois)

la découverte de la terre   – odkrycie ziemi 

le choix d’une carrière  – wybór kariery,  wybór jakiejś ścieżki kariery

 

Niemniej:

 

Przed imionami, przed nazwami własnymi, jak również przed rzeczownikami poprzedzonymi przez zaimki przymiotne i liczebniki występuje tylko przyimek de:

 

les ponts de Paris  – mosty Paryża 

du thé de Chine  – herbata chińska / z Chin 

un voyage de trois jours  – podróż trwająca trzy dni (podróż trzydniowa)

 

Na ogół nie stawia się rodzajnika przed rzeczownikiem, który nie ma własnej tożsamości,

 

  • nie odpowiada na pytanie: jaki, ile,
  •  nie ma swojego miejsca w przestrzeni,
  • nie znajduje się nigdzie w sensie materialnym

 

une ville de province – prowincjonalne miasteczko

 

  • nie wiemy jaka prowincja,
  •  nie wiemy gdzie i skąd,
  • po prostu chodzi tu o prowincjonalny charakter danego miasteczka

 

une robe de laine – wełniana sukienka –  nie wiemy, jaka włóczka.

 

Dla porównania: 

 

le chien du berger / un chien de berger 

 

le chien du berger  –  pies należy do konkretnego pasterza,

un chien de berger – pies pasterski, czyli owczarek, rasa psa 

2. W niektórych utartych wyrażeniach, czy w przysłowiach np.

 

Noblesse oblige. Szlachectwo zobowiązuje.

czy 

Blanc comme neige – biały jak śnieg. 

 

Œil pour œil, dent pour dent. 

Oko za oko, ząb za ząb.

 

Araignée du soir, espoir. 

Pająk wieczorem – nadzieja

 

A cœur vaillant, rien d’impossible.   

Dla chcącego nie ma nic trudnego. / Dla odważnego serca nie ma rzeczy niemożliwych.

3. Brak rodzajnika przed rzeczownikiem oznaczającym narodowość, zawód…

 

être + profession / nationalité / religion…

Czyli w konstrukcjach typu łącznik + rzeczownik, który wyraża narodowość, zawód, religię, stan cywilny, tytuł, stanowisko, członkostwo.

 

Wtedy pomijamy rodzajnik. 

 

Brak rodzajnika wskazuje na to, że wyraża on cechę: 

 

Je suis français. 

Jestem Francuzem.

 

Je suis journaliste.

Jestem dziennikarzem.

 

Je suis catholique.

Jestem katolikiem.

 

Je suis directeur.

Jestem dyrektorem.

Il est professeur.  

On jest profesorem.

 

Ale

 

C’est un bon professeur. 

On jest dobrym profesorem.

 

Il est médecin.  C’est un bon médecin.

On jest lekarzem. To dobry lekarz.

4. Przed przymiotnikiem w liczbie mnogiej: a konkretniej przed grupą: przymiotnik – rzeczownik w l. mnogiej użyjemy: de.

 

de gros paquets de bonbons  – duże opakowania  cukierków

de longues journées de vacances  – długie wakacyjne dni

d’immenses forêts de sapins  – ogromne lasy świerkowe

de bons ouvriers qualifiés  – dobrzy robotnicy wykwalifikowani

 

Elle a de longs cheveux.

Ona ma długie włosy. 

 

Elles ont de beaux déguisements de princesses. 

One mają ładne przebrania księżniczek.

 

Vous avez gagné le match. Vous êtes de vrais champions.  

Wy wygraliście ten mecz. Jesteście prawdziwymi mistrzami.

 

Vous choisissez de nouvelles chaussures. 

Wybieracie nowe buty. 

 

Elle est blonde avec de longs cheveux. 

Ona jest blondynką z długimi włosami. 

5. Obecność lub brak rodzajnika przed nazwami tygodnia.

 

Nie używa się rodzajnika przed nazwami tygodnia, kiedy mówimy o dacie w granicach siedmiu dni przed, albo po wypowiedzi. 

Podobnie nie używamy rodzajnika przed nazwami dni tygodnia, jeżeli towarzyszy im przymiotnik: dernier, passé, prochain – czyli ostatni, miniony, przyszły. 

 

Je viendrai mardi. Przyjdę we wtorek.

Je viendrai mardi prochain. Przyjdę w przyszły wtorek.

 

J’y ai été mercredi passé. Byłam w minioną środę.

J’y ai été mercredi dernier. Byłem w ostatnią środę.

 

Bez rodzajnika: dzień tygodnia + przymiotnik: dernier, passé, prochain 

 

Za to…

Używamy rodzajnika określonego, jeżeli nazwie dnia tygodnia towarzyszy  przymiotnik inny niż te trzy wymienione poprzednio, czyli dernier, passé, prochain – czyli ostatni, miniony, przyszły, a zamiast nich np przymiotnik suivant – następujący. 

 

Je viendrai le lundi suivant. Je viendrai le lundi de Pâques.  

Przyjdę w następny  poniedziałek. Przyjdę w poniedziałek wielkanocny. 

 

Dodanie rodzajnika określonego przed nazwą dnia tygodnia zmienia jego znaczenie:

 

Je suis de service le lundi. Pracuję / jestem – pełnię dyżur co poniedziałek.

Je suis de service lundi. Pracuję w poniedziałek – w ten poniedziałek.

 

Pracuję w ten poniedziałek. Bo brak rodzajnika przed nazwami dni tygodnia wskazuje na to,  że mówimy o poniedziałku, który przypada w zakresie najbliższych siedmiu dni. 

 

Użycie rodzajnika nieokreślonego przez nazwą dnia tygodnia, wskazuje na znaczenie jakiś, któryś:

 

Je viendrai un lundi. Przyjdę w pewien poniedziałek.

6. W zwrotach czasownikowych, 

a konkretniej w sporej liczbie wyrażeń, kiedy dopełnienie jest ściśle powiązane z czasownikiem, albo z przyimkiem.

 

avoir soif  – odczuwać pragnienie

Il a soif. Jemu chce się pić.

 

avoir faim – odczuwać głód

Elle a faim. Ona jest głodna.

 

avoir peur  – odczuwać strach

J’ai peur. Boję się.

 

avoir besoin de –  potrzebować 

J’ ai besoin d’ aide.  Potrzebuję pomocy.

J’ ai besoin d’ être seule. Muszę pobyć sama.

 

porter bonheur – przynosić szczęście

Cette boucle d’oreille me porte bonheur.  Ten kolczyk przynosi mi szczęście.

 

Ale w niektórych zwrotach czasownikowych bez rodzajnika typu:

avoir envie, avoir soif…  jednak pojawia się rodzajnik:

Kiedy między czasownikiem a jego dopełnieniem pojawia się przymiotnik  wskazujący na intensywność danego zjawiska.

 

avoir envie   – mieć ochotę

 

Paul a envie de dormir. 

Paulowi chce spać.

 

Paul a une envie étrange de dormir.  

Paula naszła dziwna ochota na sen.

 

avoir soif  – odczuwać pragnienie

 

J’ ai soif. Chce mi się pić. 

J’ai une soif atroce.  Odczuwam ogromne pragnienie.

 

avoir peur  – bać się 

 

J’ai peur.  Boję się. 

Marie a peur du noir.  Marie boi się ciemności.

 

Ale….

 

Marie a une peur bleue du noir.  

Marie bardzo mocno boi się ciemności.

 

avoir une peur bleue – niebieski strach, czyli paniczny strach

 

J’ai une peur bleue.

Ogromnie się boję. Czyli tutaj takie francuskie wyrażenie:  niebieski strach. 

 

avoir conscience – mieć świadomość 

 

Marie a conscience du danger. 

Marie ma poczucie niebezpieczeństwa.

 

Ale…

 

Marie a une conscience aiguë du danger.  

Marie ma wyostrzone poczucie niebezpieczeństwa.

 

prendre froid  – przeziębić się

 

Je crois que j’ai pris froid.  

Zdaje mi się, że przeziębiłem się.

 

Elle risque de prendre froid. 

Ona może się przeziębić.

7. Z czasownikami couvrir de, remplir de, avoir envie de.

 

Opuszczamy rodzajnik nieokreślony des i rodzajniki cząstkowe po czasownikach lub wyrażeniach czasownikowych wprowadzających swoje określenia za pomocą przyimka de:

 

couvrir de, remplir de, avoir envie de –  przykryć czymś, wypełnić czymś, mieć ochotę na

 

La table est couverte de livres. 

Stół jest przykryty książkami. 

 

Ce pays est couvert de forêts. 

Ten kraj / region jest pokryty lasami. 

 

Le sommet de la montagne est couvert de neige. 

Szczyt góry jest pokryty śniegiem.

 

La montagne est couverte de neige. 

Góra jest pokryta śniegiem. W tej konstrukcji rodzajnik cząstkowy przechodzi w de.

 

Ale już rodzajnik nieokreślony UN nie podlega tej zasadzie:

 

La table est couverte d’une belle nappe blanche. 

Stół jest przykryty pięknym białym obrusem. 

 

Un verre rempli d’eau. 

Szklanka wypełniona wodą. 

 

Ale

 

Un verre rempli d’un bon vin. 

Szklanka wypełniona dobrym winem. 

 

J’ai envie de fruits. Mam ochotę na owoce.

J’ai envie d’oranges. Mam ochotę na pomarańcze.  

 

Ale

 

J’ai envie d’une orange.

Mam ochotę na jedną pomarańczę. 

 

Le hérisson est couvert de piquants.  

Jeż jest pokryty kolcami.

8. Konstrukcja avoir besoin de

 

Tous les êtres vivants ont besoin de soleil.  

Wszystkie stworzenia potrzebują słońca. 

 

J’ai besoin de lunettes. 

Potrzebne mi są okulary.

 

Il a besoin de repos.

Jemu potrzebny jest odpoczynek.

 

Pourquoi a-t-on besoin de courage? 

Dlaczego potrzebna nam jest odwaga?

9. W wyrażeniach z avec (z) i z sans (bez)

 

sans sucre  – bez cukru

sans difficulté  – bez problemu

avec soin  – z troską, starannie

avec plaisir  – z przyjemnością

 

avec plaisir, avec soin

 

Rodzajnik znika, kiedy po avec  występuje pojęcie abstrakcyjne jak: z przyjemnością, z troską (starannie) 

 

avec de la crème, avec du sucre – Tutaj przeciwnie rodzajnik zostaje. 

 

Czyli  kiedy mamy połączenie avec z konkretnym, namacalnym  pojęciem, jak: z kremem, z cukrem.

 

Je voudrais ma soupe avec de la crème. Je la boirais alors avec plaisir. 

Poproszę o zupę ze śmietaną, wypiję ją wtedy z przyjemnością. 

 

Kiedy w analogicznych wyrażeniach z sans rodzajnik znika:

 

Je voudrais ma soupe sans crème.  

Poproszę o zupę bez śmietany.

 

Je voudrais mon thé sans sucre.  

Poproszę o herbatę bez cukru.

 

Kiedy w zwrotach z avec jest rodzajnik: 

 

Je voudrais du thé avec du sucre. 

Poproszę herbatę z cukrem.

 

Je boirais du thé avec du sucre. 

Wypiję / Wypiłbym herbatę z cukrem.

 

Je n’aime pas le thé sans sucre. 

Nie lubię herbaty bez cukru.

 

Quel thé boire avec du lait?  

Jaką herbatę można pić z mlekiem? 

 

Je prends mon café sans sucre et je travaille sans difficulté. 

Piję kawę bez cukru i pracuję bez trudności.

 

Kiedy opuszczamy rodzajnik i tutaj ciekawostka gramatyczna: w zwrotach z avec:

Jeżeli pojęcie abstrakcyjne zostanie zmodyfikowane przez opisujące je dopełnienie, przymiotnik, albo zdanie podrzędne, wtedy pojawia się rodzajnik:

 

avec émotion   – z emocją

 

Elle a parlé avec émotion. 

Ona mówiła z emocją.

 

Elle a parlé avec une émotion non dissimulée.   

Ona mówiła z nieukrywaną emocją.

 

avec courage – odważnie

 

Il existe une solution, mais nous devons apprendre à l’appliquer avec courage. 

Istnieje rozwiązanie, ale musimy nauczyć się zaaplikować je odważnie / z odwagą.

 

Il a agi avec un courage exemplaire. 

On zachował się z przykładową / wyjątkową odwagą. 

 

Przykłady: zwroty bez rodzajnika z sans lub z avec

 

sans conviction – bez przekonania

 

Il parle sans conviction.  

On mówi bez przekonania.

 

J’y suis allée sans conviction, mais j’y suis allée. 

Poszłam tam bez przekonania, ale poszłam.

 

sans regret – bez żalu

 

Ils se sont quittés sans regret. 

Oni pożegnali się bez żalu. 

 

avec soin  – starannie

 

Le clinicien examine son patient avec soin. 

Lekarz starannie bada pacjenta.

 

C’est un homme sans morale.  

To jest człowiek bez moralności. 

 

Ne tremblez plus, soyez sans crainte. 

Nie trzęście się, nie bójcie się. 

 

Je prendrais un café sans sucre, ou un thé sans lait.  

Poproszę o kawę bez cukru lub herbatę bez mleka.

 

Il prend toujours son café sans lait, mais avec du sucre.  

On zawsze pije kawę bez mleka, ale z cukrem.

 

Un ciel sans étoiles. 

Niebo bez chmur.

 

un gilet sans manches  – kamizelka bez rękawów

 

Il est parti sans cravate et sans gants.  

Wyszedł bez krawatu i rękawiczek.

 

Ces bénévoles secourent les personnes sans ressources.  

Ci wolontariusze ratują osoby bez dochodów.

 

un devoir sans fautes / un devoir sans faute

 – zadanie bez błędów (częściej forma sans faute) 

 

Je viendrai demain sans faute. 

Przyjdę jutro na pewno.

 

Un homme sans parole. 

Człowiek który nie dotrzymuje słowa. 

 

Une histoire sans paroles. 

Historia bez słów.

 

Être sans emploi  – być bez pracy, być bezrobotnym

10. W WYRAŻENIACH OBJĘTOŚCIOWYCH

Rodzajniki nieokreślone i cząstkowe zostają zastąpione przez de, kiedy zostaną wprowadzone wyrażeniem objętościowym:

 

W zwrotach wyrażających ilość:

beaucoup de, peu de  – dużo, niewiele czegoś

 

Je vais voir un ami. Je vais voir beaucoup d’amis. 

Spotkam się z przyjacielem. Spotkam się z licznymi przyjaciółmi.

 

Je vais lire des livres. Je vais lire peu de livres. 

Będę czytał książki. Przeczytam niewiele książek.

 

un peu de soupe –   niewiele zupy

 

Je mange de la soupe. Je mange un peu de soupe. 

Jem zupę. Zjem odrobinę zupy.

 

un peu de jus d’orange – odrobinkę soku pomarańczowego

 

Je bois du jus d’orange. Je bois un peu de jus d’orange. 

Piję sok pomarańczowy. Wypiję odrobinkę soku pomarańczowego.

11. W przeczeniach.

 

Rodzajnik nieokreślony i cząstkowy przyjmują formę de – kiedy w zdaniu pojawia się przeczenie: 

 

Je vais voir un ami. Je ne vais pas voir d’ami. 

Idę spotkać się z przyjacielem. Nie idę spotkać się z przyjacielem.

 

Je vais lire des livres. Je ne vais pas lire de livres. 

Będę czytać książki. Nie będę czytać książek.

 

Je mange de la soupe. Je ne mange pas de soupe. 

Jem zupę. Nie jem zupy.

 

Je bois du jus d’orange. Je ne bois pas de jus d’orange. 

Piję sok pomarańczowy. Nie piję soku pomarańczowego.

 

Ale uwaga, ta zmiana nie ma miejsca w zdaniach przeczących z czasownikiem être – być.

 

C’est un ami. Ce n’est pas un ami. 

To jest przyjaciel. To nie jest przyjaciel.

 

Ce sont des vacances. Ce ne sont pas des vacances. 

To są wakacje. To nie są wakacje.

 

A ja pozdrawiam serdecznie

Beata Redzimska

 

KURS FRANCUSKIE RODZAJNIKI Rodzajnik Określony 

Rodzajnik Określony 

Kiedy używamy rodzajnik określony?

Kiedy o osobie lub o danym przedmiocie mówimy po raz kolejny 

Voici un cahier. C’est le cahier de Paul.

Oto zeszyt. To jest zeszyt Paula.

 

Kiedy mówimy o przedmiocie / zjawisku jedynym w swoim rodzaju

Le Soleil éclaire la Terre.

Słońce oświetla Ziemię.

 

Le soleil éblouit les spectateurs.

Słońce oślepia widzów. Tutaj chodzi o jedno konkretne słońce.

 

Przed rzeczownikiem określonym przez zdanie względne, kontekst lub dopełnienie rzeczownika

L’armoire que j’ai acheté est très grande.

Szafa, którą kupiłam jest bardzo duża i pojemna.

 

Je suis revenu à la maison.

Wróciłam do domu. Oczywiście chodzi tutaj domyślnie o  własny dom. 

 

Jean est le père d’Olivier. Quel est le prénom du père de Jean?

Jean jest tatą Oliwiera. Jak ma na imię ojciec Jeana?

 

Le sable de la plage était tout blanc. 

Piasek na plaży był cały biały.

Tu z kontekstu / z dyskusji wiadomo o jaką plażę chodzi. 

 

Je regarde l’arbre du jardin. 

Patrzę na drzewo w ogrodzie.

Tutaj du jardin – rodzajnik ściągnięty – w danym, znanym z kontekstu ogrodzie – de + le = du.

Zobacz film o rodzajniku określonym ściągniętym.

 

Rodzajnik określony, kiedy dany rzeczownik reprezentuje całą kategorię

 

Le train est un moyen de transport.

Pociąg jest środkiem transportu.

 

Le lait est blanc.

Mleko jest białe. 

 

Le chat chasse la nuit et dort dans la journée.   

Kot – i tutaj nazwa generyczna gatunku – poluje nocą, a śpi w ciągu dnia. 

 

Le coq chante fort. 

Kogut pieje głośno.

 

Le renard est très rusé. 

Lis jest bardzo sprytny.

 

Le koala vit en Australie. 

Koala mieszka / żyje w Australii. 

 

W tych przykładach rodzajnik określony ma wartość generalizującą, co oznacza, że może wskazywać na zbiór (rodzaj, gatunek, klasę). 

 

Ale też może mieć wartość indywidualizującą i konkretyzującą, to znaczy może oznaczać pojedynczy element zbioru, przedstawiciela gatunku, rodzaju klasy

 

Le maire a pris la parole.

Mer zabrał głos. Tu chodzi o konkretnego mera.

 

Rodzajnik określony przed nazwami dni tygodnia

Kiedy chodzi o czynności powtarzające się, kiedy chcemy pokazać, że dana czynność jest czyimś przyzwyczajeniem:

 

Le lundi je vais à la patinoire. 

Co poniedziałek chodzę na lodowisko.

 

Le mardi, je vais à la piscine. 

W każdy wtorek / co wtorek chodzę na basen.

 

Le mercredi, je regarde un film avec mes amis.

W środę / co środę oglądam film z przyjaciółmi. 

 

Le jeudi, je chante à la chorale.

Co czwartek śpiewam w chórze. 

 

Le vendredi soir je vais au cinéma. 

Co piątek wieczorem chodzę do kina.

 

Tous les dimanches, maman prend son petit déjeuner au lit.

W każdą niedzielę / co niedzielę mama zjada śniadanie w łóżku.  

 

Przed datą i przed nazwami świąt z wyjątkiem Noël i Pâques 

 

Pour le Jour de l’An, Léa prépare un délicieux gâteau à la fraise.  

W Nowy Rok Léa przygotowuje pyszne ciasto truskawkowe.

 

Elle fête son anniversaire le 29 février. 

Ona obchodzi swoje urodziny 29 lutego. Biedaczka (raz na 4 lata).

 

Ale:

 

Je viendrai lundi. 

Przyjdę w ten poniedziałek.

 

Lundi dernier, je cuisinais des légumes. 

W ostatni poniedziałek gotowałem warzywa. 

 

Rodzajnik określony przed nazwami części ciała

 

Ouvre les yeux, ferme les yeux. 

Otwórz oczy. Zamknij oczy. 

 

Le judoka est tombé sur le dos. 

Dżudoka przewrócił się na plecy. 

 

Mains en l’air, sur la tête, aux épaules et en avant.

Ręce do góry ręce, na głowę, ręce na barki i do przodu. Z popularnej dziecięcej piosenki. 

 

Elle a les cheveux roux.

Ona ma kasztanowe włosy.

 

J’ai mal aux yeux. 

à + les = aux

Bolą mnie oczy.

 

Les yeux me font mal. 

Bolą mnie oczy.

 

J’ai mal à la jambe.

J’ai mal à ma jambe. 

Boli mnie noga.

Rodzajnik określony ściągnięty 

 

Pewną trudność może sprawić rozróżnienie formy ściągniętej rodzajnika określonego od rodzajnika cząstkowego i rodzajnika nieokreślonego. 

 

Formy ściągnięte rodzajnika określonego: 

de + le = du 

à + le = au 

de + les = des 

à + les = aux

 

Nous avons des amis en France.  

Mamy przyjaciół we Francji. Tutaj des jako rodzajnik nieokreślony.

 

Nous avons parlé des amis de Jean.

Mówiliśmy o przyjaciołach Jeana.

 

Tu des to forma ściągnięta rodzajnika określonego:

de + les = des

 

Formy ściągnięte rodzajnika określonego kontra rodzajnik cząstkowy:

Nie należy mylić rodzajnika określonego „le” lub „les” poprzedzonego przyimkiem „de” z rodzajnikiem cząstkowym:

 

Ce tableau vient du Louvre. 

Ten obraz pochodzi z Luwru.

 

Tu rodzajnik ściągnięty – le Louvre

de + le Louvre = du Louvre.

Jest jeden Luwr.

 

Je bois du café. 

Piję kawę. Tu „du” jako rodzajnik cząstkowy.

 

Je reviens des États – Unis. 

Wracam ze Stanów Zjednoczonych.

 

Tu rodzajnik ściągnięty – des

les États – Unis

de + les États – Unis = des  États – Unis

 

Ce sont les livres des enfants. 

To są książki dzieci.

 

Tutaj chodzi o znane dzieci: książki konkretnych dzieci.

Rodzajnik określony, jego forma ściągnięta, czyli:

de + les enfants = des enfants

 

Elle a trouvé la solution du problème par hasard. 

 

Ona znalazła rozwiązanie problemu przez przypadek.

de + le problème = du problème

 

À la fin du film tout le monde est heureux.

 

Pod koniec filmu wszyscy czują się szczęśliwi.

de + le film = du film

 

Rodzajnik określony po czasownikach wyrażających stosunek emocjonalny: aimer, adorer, détester, préférer…

 

J’aime le café, j’aime le thé.

Lubię kawę, lubię herbatę.

 

J’aime le papier et j’aime la technologie.

Kocham papier i technologię.

 

Il aime le pouvoir, j’aime les énigmes.

On uwielbia władzę, ja łamigłówki.

 

Le dessert favori des deux sœurs est le chocolat: Maria aime les brownies, et Diana aime le gâteau au chocolat.

Czekolada jest ulubionym deserem obydwu sióstr: Maria lubi brownies, a Diana — ciasto czekoladowe.

 

Elle déteste la technologie.

Ona po prostu nienawidzi technologii.

 

Il déteste la confiture de mûre.

On nienawidzi dżemu jeżynowego

 

Je préfère l’échec à la honte! 

Wolę porażkę od hańby.

 

Il préfère l’action à la réflexion.

On woli działanie niż rozmyślania. On jest raczej z tych, co działają niż myślą.

 

Je préfère l’option numéro deux. 

Wolę opcję numer dwa.

 

J’ adore le voisinage. 

Sąsiedztwo jest super.

 

Rodzajnik określony przed nazwami geograficznymi, oprócz nazw miast.

 

La France, Le Portugal, Le Canada

La France est une République indivisible, laïque, démocratique. 

Francja jest republiką niepodzielną, laicką (świecką) i demokratyczną.

 

Quand la France est – elle  devenue une république? 

Kiedy Francja stała się republiką?

 

Est-ce que le Canada est un pays?

Czy Kanada jest krajem?

 

Na tym przykładzie prześledźmy w jaki sposób funkcjonuje rodzajnik określony ściągnięty, czyli de facto rodzajnik określony poprzedzony przez de lub à:

 

le Canada  – Kanada 

aller au Canada  – wyjechać do Kanady (aller à + le Canada) 

revenir du Canada  – wrócić z Kanady (revenir de + le Canada) 

Quel est le continent du Canada?

Na jakim kontynencie znajduje się Kanada?

Comment est la vie au Canada?

Jak wygląda życie w Kanadzie?

Pourquoi aller au Canada?

Dlaczego miałbym wyjechać do Kanady?

Rodzajnik określony przed nazwami narodowości i języków

Les Polonais (Polacy), Le Français (język francuski)

 

Les Français sont-ils heureux? 

Czy Francuzi są szczęśliwi?

 

Les Français sont heureux mais inquiets pour leur pays.

Francuzi są szczęśliwi, ale obawiają się / są niespokojni o przyszłość swojego kraju. 

 

Les Français sont-ils des italiens de mauvaise humeur?

Czy Francuzi są Włochami, którym nie dopisuje humor?

 

Les Italiens sont des Français de bonne humeur …

Włosi są Francuzami w dobrym humorze. 

 

Pourquoi les Français sont-ils aussi râleurs?

Dlaczego Francuzi tyle narzekają?

 

Les Français sont majoritairement heureux, mais pessimistes …

Francuzi są w większości szczęśliwi, ale są pesymistami. 

 

le français, le polonais –  język francuski,  język polski 

 

Le polonais en 4 semaines  – język polski w 4 tygodnie.

Comment apprendre le français?

Jak nauczyć się francuskiego?

 

Le français – kiedy mówimy o języku np francuskim, poprzedzimy go rodzajnikiem określonym

 

Le français est parlé sur les cinq continents. 

Język francuski jest używany na pięciu kontynentach. 

 

Le polonais: une langue slave difficile. 

Język polski – trudny język słowiański.

 

L’arabe a une écriture différente. 

Język arabski ma odmienną pisownię. 

 

La langue française est belle. 

Język francuski jest piękny.

 

Czasami, żeby uniknąć ewentualnych nieporozumień, czy chodzi nam o język francuski, czy o przystojnego Francuza,  sprecyzujemy wprowadzając dodatkowo słówko język.

 

Je parle français. Je parle le français. 

Mówię po francusku.

Tutaj z czasownikiem mówić, czyli parler możemy użyć rodzajnik określony, albo go pominąć.

 

Jednak nie pomijamy go z innymi czasownikami. Czyli kiedy mówimy o języku np francuskim – o ćwiczeniu go, o uczeniu się go, ale z innym czasownikiem niż mówić – parler, użyjemy tutaj rodzajnik określony le:

J’apprends le français. 

Uczę się francuskiego.

 

J’étudie le français. 

Uczę się francuskiego. 

 

Je pratique le français deux fois par semaine. 

Ćwiczę francuski 2 razy na tydzień. 

 

J’enseigne le français. 

Uczę francuskiego. 

 

Je suis professeur de français. 

Jestem nauczycielem francuskiego.

 

Tutaj mamy do czynienia z sytuacją, kiedy omijamy rodzajnik: przydawka przyimkowa, kiedy przyimek de zastępuje rodzajnik.

 

en français, en polonais –  po francusku, po polsku

 

Comment dit-on bonjour en polonais?

Jak mówimy dzień dobry po polsku?

 

J’écris en français mais je préfère lire en polonais. 

Piszę po francusku, ale wolę czytać po polsku.

 

Je parle en français au bureau. 

W biurze mówię po francusku.

Rodzajnik określony przed nazwami funkcji, tytułów, rodzin i rodów: Le Président, Les Dupont

 

Où réside le président de la République?

Gdzie mieszka prezydent republiki?

 

Où est logé le premier ministre?

Gdzie mieszka premier?

 

Emmanuel Macron est-il vraiment le président des riches?

Czy Emmanuel Macron naprawdę jest prezydentem bogaczy?

 

Emmanuel Macron: « Je ne suis pas le président des riches »

Emmanuel Macron: « Nie jestem prezydentem bogaczy »

 

Il y a une fête chez les Dupont ce dimanche. 

Jest impreza u Dupontów w tą niedzielę.

 

Jean n’est pas invité chez les Dupont dimanche. 

Jean nie został zaproszony do les Dupont w niedzielę.  

 

Miłej nauki francuskiego 

Do usłyszenia.

Pozdrawiam serdecznie

Beata Redzimska

Kurs francuskie rodzajniki. Rodzajnik cząstkowy.

Rodzajnik cząstkowy

Rodzajnik cząstkowy użyty przed rzeczownikami niepoliczalnymi: 

wyrażającymi nieokreślone ilości lub rzeczy (często dotyczy produktów spożywczych, jedzenia i czasowników boire i manger)

Du vin?  Wina?  

Du pain? Chleba?

Vous prenez du thé? Czy wypije Pan/ Pani herbatę?

Les Français boivent du vin.  Francuzi piją wino.

Nous mangeons souvent du fromage. Często jemy ser.

Je bois de l’eau. Piję wodę.

Il boit du café?  On pije kawę?

Elle mange du chocolat. Ona je czekoladę.

Il y a du pain sur la table.  Na stole leży chleb.

C’est du gâteau. To bułka z masłem.

Le plus difficile est passé, à partir de maintenant, c’est du gâteau!  

Najtrudniejsze jest za nami, od tego momentu to już bułka z masłem.

J’imaginais que ce serait du gâteau. Wyobrażałem sobie, że będzie łatwo.

Elle a acheté du bœuf. Ona kupiła wołowinę.

W konstrukcji z czasownikiem faire + rodzajnik cząstkowy + nazwa czynności: 

faire du sport   – uprawiać sport,

faire du vélo pour maigrir  – Jeździć na rowerze po to, by schudnąć

 

Elle fait du vélo tous les jours. Ona codziennie jeździ na rowerze.

 

faire de la natation – uprawiać pływanie, pływać

Je fais de la natation tous les jours. Même si je ne suis pas exactement un passionné de natation.

Pływam codziennie. Nawet jeżeli nie jestem pasjonatem pływania.

 

Je fais de la gymnastique, de la natation, je fréquente les cours de piano, j’aime la danse.

Uprawiam gimnastykę, pływanie, uczęszczam na lekcje pianina, kocham taniec.

 

Je suis un artiste, je fais de la musique.

Jestem artystą, zajmuję się muzyką.

 

Je fais de la photo depuis 5 ans.

Od 5 – ciu lat zajmuję się fotografią.

 

Elle écoute du Mozart.

Ona słucha Mozarta. 

 

Il lit du Flaubert.  

On czyta Flauberta.

 

Rodzajnik cząstkowy użyty przed rzeczownikami wyrażającymi pojęcia abstrakcyjne:

 

Elle a du courage à revendre. 

Ona ma dość odwagi, by podzielić się nią / by obdarować nią innych.

 

Ayez de la patience. 

Miejcie cierpliwość (przynajmniej odrobinę cierpliwości)

 

Il faut du courage pour être libre. 

Trzeba mieć odwagę/odwagi żeby być wolnym. 

 

Il faut de la tendresse pour les animaux de compagnie. 

Zwierzęta domowe potrzebują czułości.

Zmiana rodzajnika cząstkowego w formie przeczącej.

 

W formie przeczącej rodzajnik cząstkowy: du, de la  przekształca się w d’ lub de.

 

Il boit de l’alcool. On pije alkohol. 

 

Il ne veut jamais boire d’alcool. On nigdy nie chce pić alkoholu.

 

Je mange de la confiture. Jem konfiturę. 

 

Je ne mange pas de confiture. Nie jem konfitury.

 

Il a ajouté du sucre dans son café. On dorzucił cukier do kawy. 

 

Il n’a pas ajouté de sucre dans son café. On nie dorzucił cukru do swojej kawy.

 

Je bois du lait. Piję mleko. 

 

Je ne bois pas de lait. Nie piję / nie pijam mleka.

 

Ale powyższa reguła nie dotyczy zdań z czasownikiem być « être »

 

Ce n’est pas du vin mais du jus. To nie jest wino, tylko sok. 

 

Podobnie rodzajnik cząstkowy du, de la, des z wyrażeniami określającymi ilość, czyli assez, trop, beaucoup przybiera formę de:

trop de, beaucoup de, beaucoup trop de 

Elle boit du café. Ona pije kawę.  

Elle boit trop de café. Ona pije za dużo kawy.

 

Nie używamy rodzajnika cząstkowego po przyimku sans

 

 ” sans” ma jakby wartość negatywną więc zmienia rodzajnik

 

J’aime le thé sans sucre. Lubię herbatę bez cukru. 

 

Elle boit le café sans laitOna pije kawę bez mleka.

Rodzajnik cząstkowy kontra rodzajnik określony:

 

Jak zmiana użytego rodzajnika zmienia sens zdania: 

 

Il a mangé du sucre.

On zjadł cukier / w znaczeniu popodjadał sobie trochę cukru. – rodzajnik cząstkowy 

 

Il a mangé le sucre.

On zjadł cały cukier (który prawdopodobnie stał na stole, w zasięgu ręki itp). – rodzajnik określony

 

Il a commandé du vin.

On zamówił wino, pewną jego ilość (na co wskazuje użycie rodzajnika cząstkowego). 

 

Il a commandé le vin. 

On zamówił wino.

 

Użycie rodzajnika określonego wskazuje na konkretne wino, o którym wcześniej była mowa.

 

Il a mangé du chocolat. 

On zjadł trochę czekolady.

Użycie rodzajnika cząstkowego du chocolat – wskazuje na bliżej niesprecyzowaną ilość zjedzonej przez niego czekolady. 

 

Il a mangé deux chocolats.

On zjadł 2 całe czekolady, albo 2 bombonierki z czekoladkami. 

 

Il a mangé des chocolats. 

On zjadł / popodjadał np. czekoladki z bombonierki. 

A ja pozdrawiam serdecznie

Beata Red

 

KURS FRANCUSKIE RODZAJNIKI 1 Rodzajnik nieokreślony

KURS FRANCUSKIEGO FRANCUSKA GRAMATYKA RODZAJNIKI  

 

Rodzajniki w języku francuskim Rodzajnik nieokreślony

 

czyli:  l’article indéfini –  un, une, des

un cahier / des cahiers  – zeszyt / zeszyty

une table / des tables  – stół / stoły

 

Rodzajnik nieokreślony

Kiedy o danym rzeczowniku mówimy po raz pierwszy

Nous avons une tante qui vit en France. 

Mamy ciocię, która mieszka we Francji.

 

J’ai acheté un nouveau gilet gris. 

Kupiłem nową szarą kamizelkę. 

 

Il a une nouvelle trousse. Il est content. 

On ma nowy piórnik. On jest zadowolony. 

 

Il y a une feuille sur la table.

Na stole leży kartka papieru. 

 

Ma sœur mange une glace à la fraise.

Moja siostra je loda truskawkowego. 

 

Mélanie a préparé une tarte pour des amis.

Melania przygotowała ciasto dla przyjaciół. 

 

Rodzajnik nieokreślony w znaczeniu liczebnika jeden.

 

Cendrillon a perdu une chaussure en sortant du bal.  

Kopciuszek zgubił jeden pantofelek wychodząc z balu.

 

Il a mal à une dent. 

Jego boli jeden ząb. 

 

Rodzajnik nieokreślony, kiedy coś bardzo nas poruszyło/wzburzyło/zachwyciło. 

 

W zdaniach wykrzyknikowych typu:

C’est un voleur!

To dopiero jest złodziej!

C’est un artiste!

To jest dopiero artysta!

C’est un sacré numéro. 

Niezły z niego numer.

 

J’ai soif 

Odczuwam pragnienie.

Typowe wyrażenie czasownikowe funkcjonujące bez rodzajnika.

Ale w zależności od kontekstu może pojawić się w nim rodzajnik, który wzmacnia ów kontekst.

J’ai une soif!  

Odczuwam jeden z tych rodzajów palącego pragnienia…

Tutaj dodanie rodzajnika nieokreślonego wskazuje na wysoki stopień tej cechy.

 

J’ai soif.

J’ai une soif!

J’ai une soif atroce!

Ale chce mi się pić. Odczuwam okropne pragnienie. 

Tutaj już sam rodzajnik nieokreślony pełni funkcję wzmocnienia przekazu.

 

C’est un talent! = C’est un talent extraordinaire! 

Ale to jest talent. To jest wyjątkowy talent.

 

Elle a parlé avec une émotion! = Elle a parlé avec une telle émotion! 

Ona mówiła z taką emocją. 

 

Elle est d’une arrogance!

Ona wykazuje się wyjątkową arogancją. Ona ma w sobie tyle arogancji.

 

Rodzajnik nieokreślony, kiedy rzeczownik, przed którym stoi jest określony przymiotnikiem, albo innym dopełnieniem, które go określa lub precyzuje.

 

C’est un beau roman.

C’est une belle histoire.

To jest piękna powieść.

To jest piękna historia.

 

C’est un livre qui fait réfléchir.

Ta książka skłania do myślenia.

 

C’est un personnage fictif. 

To jest postać fikcyjna.

 

Cette femme est un grand amateur de peinture.

Ta kobieta jest ogromnym amatorem malarstwa. 

 

Tu prends un sirop pour calmer la toux.

Ty bierzesz syrop, żeby złagodzić kaszel. 

 

Rodzajnik nieokreślony w przykładach

 

Elle met toujours un chapeau pour sortir.  

Ona zawsze nakłada kapelusz przed wyjściem.  

 

Ale:

 

Elle ne met jamais de chapeau pour sortir. 

PRZECZENIE: Ona nigdy nie nakłada kapelusza przed wyjściem na dwór.  

 

Elle m’a posé une question.

Ona zadała mi pytanie – jedno pytanie. 

 

Demain, elle cuisinera un gâteau. 

Jutro ona przygotuje ciasto. 

 

Un jour nous avons construit une cabane. 

Pewnego dnia skonstruowaliśmy chatkę. 

 

J’irai dormir chez une amie.

Będę spał (dosłownie pójdę przenocuję) u przyjaciółki. 

 

Il était une fois un prince charmant.

Pewnego razu żył sobie uroczy książę. 

 

Le prince habitait un château splendide.

Książę mieszkał we wspaniałym pałacu. 

 

il joue avec un ballon blanc.

On bawi się białą piłką. 

Jak tłumaczymy rodzajnik nieokreślony na język polski?

 

Jako:  jeden z, jakiś, pewien, jeden, jakikolwiek, każdy  każdy – tutaj wartość generalizująca tego rodzajnika, czyli po prostu każda osoba pełniąca daną funkcję, albo w ogóle GO nie tłumaczymy. 

W znaczeniu jeden z:

J’ai parlé avec un professeur.  

Rozmawiałem z jednym z nauczycieli.

Domyślnie – w danej szkole pracuje wielu nauczycieli – rozmawiałem z jednym z nich 

 

J’ai parlé avec un médecin de l’hôpital de son état de santé.  

Rozmawiałem z jednym z lekarzy w szpitalu na temat stanu jego zdrowia.

 

W znaczeniu pewien:

 

Un jour il est revenu. 

Pewnego dnia on wrócił. 

 

J’espère un jour parler français aussi bien que mon professeur particulier.

Mam nadzieję, że pewnego dnia będę mówić po francusku tak dobrze jak mój nauczyciel.

 

W znaczeniu jakiś:

 

Un monsieur veut te parler.

Jakiś pan chce z Tobą rozmawiać.

 

W znaczeniu jakikolwiek, każdy:

 

Une mère est toujours indulgente.  

Mama / każda mama jest zawsze wyrozumiała.

Tutaj: Wartość generalizująca rodzajnika nieokreślonego. 

 

Nie tłumaczymy rodzajnika un:

 

Je viens d’avoir un entretien avec mon chef.

Właśnie miałem rozmowę z moim szefem. 

 

Un feu est allumé dans la cheminée.

Ogień płonie w kominku. 

 

J’ai besoin d’un stylo pour écrire.

Potrzebny mi jest długopis, żeby pisać.

 

Kiedy omijamy rodzajnik nieokreślony?

 

Redukcja rodzajnika nieokreślonego „des” do „de” przed zespołem: przymiotnik + rzeczownik w liczbie mnogiej.

Jeżeli przed rodzajnikiem nieokreślonym w liczbie mnogiej występuje przymiotnik, który go określa, wtedy « des » skraca się do « de»

 

J’ai acheté des roses.

Kupiłem róże.

J’ai acheté de jolies roses.

Kupiłem ładne róże.

Czyli taka grupa: przymiotnik + rzeczownik w liczbie mnogiej, którą poprzedzimy przyimkiem de:

 

de jolis arbres  – ładne drzewa

de grands projets  – ogromne projekty

de belles fleurs   – piękne kwiaty

 

Il y a de beaux arbres dans son jardin.

W jego ogrodzie są ładne drzewa.

 

Où trouver de belles fleurs artificielles?

Gdzie znajdziemy ładne sztuczne kwiaty?

 

Il y a de très beaux tableaux chez lui.

U niego są ładne obrazy.  

 

Il n’a pas de très beaux tableaux.

On  nie ma ładnych obrazów. Tutaj redukcja rodzajnika w przeczeniu. 

 

J’ai trouvé de très vieux livres dans le grenier. 

Znalazłem bardzo stare książki na strychu.

 

Jednak gdy rzeczownik i przymiotnik tworzą znaczeniowo jedność, wtedy w liczbie mnogiej rodzajnik pozostaje bez zmian:

Il a mangé des petits fours.

On zjadł herbatniki.

 

Kilka przykładów takich słów, które znaczeniowo stanowią jedność:

 

des petits pois –  groszek 

J’ai préparé des petits pois. 

Przygotowałam zielony groszek. 

 

des gros mots  – brzydkie słowa 

Son enfant dit des gros mots. 

Jej dziecko mówi – zna brzydkie słowa.

 

J’ai envie d’un fruit. 

Mam ochotę na jakiś owoc.

 

J’ai envie de fruits.  

Mam ochotę na owoce.

 

Tutaj “de” zastępuje rodzajnik nieokreślony, który opuszczamy – des fruits w konstrukcjach z wyrażeniami czasownikowymi wprowadzającymi swoje określenia za pomocą przyimka de – – avoir envie de … fruits

A ja pozdrawiam serdecznie i zapraszam na cd kursu rodzajnikowego

Beata Redzimska

 

KURS Rodzajniki w języku francuskim

Rodzajniki w języku francuskim

W języku francuskim rodzajnik jest obowiązkowy z wyjątkiem pewnych sformułowań (o tym w rozdziale pt Kiedy omijamy rodzajnik).

Rodzajnik:

  • poprzedza rzeczownik,
  • uzgadniamy go w liczbie i rodzaju z rzeczownikiem, któremu towarzyszy:

une fille dans la cuisine

un livre – książka

une orange – pomarańcza

 

Rodzajnik – „article” wskazuje na rodzaj (męski lub żeński, czyli „płeć” rzeczownika), szczególnie w sytuacjach, kiedy rzeczownik wymaga takiego rozróżnienia.  

c’est un élève / c’est une élève, 

c’est un artiste/ c’est une artiste.

Czasami rodzajnik wręcz decyduje o znaczeniu danego rzeczownika – znaczenie rzeczownika zmienia się wraz z użytym rodzajnikiem, jak: 

le manche du couteau – rękojeść noża

la manche de la veste –  rękaw marynarki

 

le voile de la mariée – welon panny młodej

la voile du bateau – żagiel statku

 

Exit mobile version